तुमच्या चप्पल दुकानासाठी बिल, जोडी जोडीने, साइज साइजने
संपलेला साइज, न आलेली थंडी आणि जत्रेचा ठेला, सगळे एकाच फोनवर.

न आलेली थंडी, ईदची गर्दी आणि सर्वात आधी संपणारा साइज
ज्या हिवाळ्यासाठी माल घेतला तो छोटा निघाला
हरियाणाच्या बहादुरगडमध्ये एका हिवाळ्यात चप्पल-बुटांची विक्री 25 टक्क्यांनी घटली, त्यामागे थोडा वेळ टिकलेली थंडी, नोव्हेंबरमधली कमी लग्ने आणि वाढलेला GST असावा असे मानले जाते. दुकान हिवाळ्याचे बूट आणि लग्नाच्या मोजड्या काही महिने आधी, मागच्या वर्षीच्या अनुभवावर, होलसेलरकडे ऑर्डर देऊन घेते. हंगाम छोटा आला की खोके कपाटात बसून राहतात आणि पैसा त्यांच्यात अडकतो. थंडी परत पाठवता येत नाही, पण कोणते खोके हलत नाहीत आणि त्यांचे काय करायचे ते दुकानाला लवकर कळू शकते.
सणाआधी गर्दी मधले साइज घेऊन जाते, टोकाचे साइज उरतात
ईद, दिवाळी किंवा लग्नाच्या आठवड्याआधी सगळी गर्दी एकदम येते. प्रत्येक डिझाइनच्या रांगेतले मधले साइज, जे सर्वांना लागतात, पहिल्या तासांतच जातात; कपाटावर उरतात अगदी लहान आणि अगदी मोठे साइज, म्हणजे दुकानात उरतो तो चुकीच्या साइजचा माल. समोर संपलेला साइज हवा असलेला ग्राहक उभा असतो, आणि मागून खोके आणणारा बिल बनवणारा नसतो.
डावी-उजवी चप्पल एका खोक्यात, पण खोके अनेक जागी
प्रत्येक जोडी म्हणजे एका खोक्यात दोन चपला, आणि डावी-उजवी सोबत राहायला हवी. पण खोके कपाटावर असू शकते, गोदामात असू शकते किंवा भिंतीवर टांगलेले असू शकते, तर त्याची जोडी दुकानाच्या दुसऱ्या टोकाला पडलेली असते. प्रत्येक डिझाइन साइजांच्या रांगेत आणि काही रंगांत येते, म्हणून असे खोके खूप होतात. कोणते साइज कमी झाले आहेत ते मालकाला भिंतीकडे नजर टाकून कळते, पण भिंत म्हणजे स्टॉक नाही.

चपलांची भिंत आणि बुटांच्या खोक्यांच्या कपाटासाठी साधने
कमी स्टॉकची सूचना
एका डिझाइनच्या रांगेतला एखादा साइज शेवटच्या जोडीवर आला की इशारा येतो. म्हणून ईदच्या पहिल्या तासांत जाणाऱ्या सामान्य साइजची ऑर्डर गर्दी कमी असतानाच जाते. दुकानदाराला हे ग्राहकाकडून नाही तर फोनकडून कळते.
अनेक दुकाने, एक मालक
दुकान, जत्रेचा ठेला आणि गोदाम एकाच खात्यात, प्रत्येकाची स्वतःची जोड्यांची मोजणी. संध्याकाळची मोजणी जत्रेत काय आहे आणि घरी काय आहे ते सांगते.
रोजचा अहवाल
प्रत्येक डिझाइनची विक्री दिवसागणिक ठेवलेली, म्हणून छोटा राहिलेला हिवाळा पहिल्या आठवड्यातच दिसतो, खोके अजून भरलेले असताना मार्चमध्ये नाही.

जोड्या मोजलेल्या, जत्रेचा स्वतःचा ठेला आणि चांभारासाठी बाक
बनवणाऱ्याचा आर्टिकल नंबरच वस्तूचे नाव
चप्पल-बूट बनवणारा खोके पाठवतो तेव्हा त्यावर आर्टिकल क्रमांक लिहिलेला असतो, आणि होलसेलरची यादीही त्याच क्रमांकांत असते. वस्तूचे नाव म्हणून आर्टिकल क्रमांक टाका आणि शेजारी डिझाइन लिहा. पुन्हा ऑर्डर देताना फोनवर तुम्ही वाचून दाखवलेला क्रमांकच बनवणाऱ्याला माहीत असतो, आणि चप्पल कशी दिसते हे फोनवर कोणाला सांगावे लागत नाही.
चामडे, रेक्झिन आणि रबर: संध्याकाळी तिघांची वेगळी विक्री
चामड्याचा बूट, रेक्झिनचा बूट आणि रबराची चप्पल तीन वेगळ्या सप्लायरकडून तीन वेगळ्या भावांत येतात, म्हणून प्रत्येक मटेरियलच्या जोड्या स्वतंत्र वस्तू म्हणून ठेवा. संध्याकाळी तिन्ही मटेरियलची विक्री वेगळी दिसते आणि कळते की गाव कोणते मटेरियल घेते. पुढची ऑर्डर आधी त्या मटेरियलच्या सप्लायरकडे जाते.
लग्नाच्या हंगामाच्या मोजड्या आल्याच्या दिवशी जोडीने मोजलेल्या
लग्नाच्या हंगामासाठी भरतकाम केलेल्या मोजड्या बनवणाऱ्याकडे आधी ऑर्डर दिल्या जातात. खोका आला की प्रत्येक डिझाइन आणि साइज स्वतंत्र वस्तू म्हणून टाका, जोडीने मोजलेले. हंगामासाठी दुकानाकडे काय आहे ते लगेच दिसते, आणि लाल रंगातला साइज विचारणाऱ्या वधूच्या कुटुंबाला पुढच्या आठवड्यात या असे सांगावे लागत नाही.
चप्पल आणि बूट विकणारे काय विचारतात
मी आठवडाभर जत्रेत ठेला नेतो. रात्री कोणते साइज परत आले हे मला कसे कळेल?
ठेल्याची स्वतःची जागा करा आणि नेलेल्या जोड्या साइजनुसार तिथे मोजा. जत्रेतले प्रत्येक बिल ठेल्यावरून एक जोडी कमी करते. रात्री जे उरले तेच तुम्ही घरी घेऊन येता, आणि न विकलेले ते साइज पुढच्या जत्रेत घरीच राहतात.
हिवाळा आला नाही आणि लोकरीच्या अस्तराचे बूट अजून कपाटावर आहेत. होलसेलरकडे बदलून मागताना काय घेऊन जाऊ?
स्टॉकमधून डिझाइननुसार आणि साइजनुसार उरलेल्या जोड्यांची यादी घ्या. होलसेलर बदलून देतो की नाही ते त्याच्या बोलण्यावर असते, पण कोणत्या साइजच्या किती जोड्या उरल्या हे तुम्ही आकड्यानिशी सांगू शकता. जे बदलले जात नाहीत त्यावर सेलचा भाव लावता येतो.
त्याच डिझाइनची एक जोडी गोदामात आहे, भिंतीवर नाही. साइज कुठे आहेत ते दिसते का?
हो. दुकानाची आणि गोदामाची, दोघांचीही जोड्यांची स्वतःची वेगळी मोजणी असते, म्हणून जो साइज भिंतीवरून संपलेला दिसतो तो अजून गोदामात असू शकतो, आणि ग्राहकाला नाही म्हणण्याआधीच तुम्हाला ते कळते.
उन्हाळाभर सँडल विकतात आणि लोकरीचे बूट फक्त हिवाळ्यात. या महिन्यात कोणता डिझाइन चालतो ते दिसते का?
हो. प्रत्येक डिझाइनची विक्री दिवसागणिक ठेवलेली असते. हा महिना उघडा आणि वाचा कोणते डिझाइन चालत आहेत आणि कोणते थांबले आहेत, मग चालणारे भिंतीच्या पुढे आणि थांबलेले मागे ठेवा.
बूट कुठे बनतात आणि कुठे विकतात: पाटण्यातला मेळा आणि श्रीनगरची ईदची गर्दी
पाटणा प्रेसने ऑगस्ट 2026 मध्ये वृत्त दिले की बिहारने 2026 च्या इंडिया इंटरनॅशनल फूटवेअर फेअरमध्ये 125 कोटी रुपयांचे दोन गुंतवणूक करार केले, ज्यातून सुमारे 1,800 नव्या नोकऱ्या अपेक्षित आहेत.
मार्च 2026 मधील ईद-उल-फित्रच्या आधी अधूनमधून पाऊस असूनही श्रीनगरच्या गोनी खान मार्केटमध्ये आणि नौहट्टातील जामिया मार्केटमध्ये कपड्यांच्या आणि चप्पल-बुटांच्या दुकानांत गर्दी उसळली होती. अशा गर्दीतच दुकानाला कळते की कोणत्या साइजच्या जोड्या त्याच्याकडे कधीच पुरेशा नसतात.