GST ગણી આપતાં બિલ બનાવો
ત્રણ વસ્તુઓ, ત્રણ દર અને ગ્રાહક કુલની રાહ જોઈ રહ્યો છે. સરવાળો બિલને કરવા દો.
GST બિલ માગતો પહેલો ખરીદદાર અને પાંચ દરવાળું રંગનું બિલ
વીસ ચાર્જરનું GST બિલ માગતો ખરીદદાર
બાજુની ગલીની રિપેર દુકાનનો એક માણસ વીસ ચાર્જર, ઇયરફોનનું એક બૉક્સ અને થોડાં કવર ખરીદે છે, અને GST બિલ માગે છે. દરેક વસ્તુ પર પોતાનો ટેક્સ લાગે છે, એટલે તે ઊભો રાહ જુએ છે અને તમે કૅલ્ક્યુલેટર પર લીટી પ્રમાણે ગણો છો. નાણા મંત્રાલય પ્રમાણે GST કરદાતાઓની સંખ્યા 2017માં 66.5 લાખથી વધીને મે 2026માં 1.65 કરોડ થઈ, એટલે હવે તમારા વધુ ખરીદદારો માગે છે.
કૉન્ટ્રાક્ટરનું રંગવાળાનું બિલ, પાંચ લીટી અને પાંચ દર
રંગનો એક ડબ્બો, બે બ્રશ, મેસ્કિંગ ટેપનો એક રોલ, થિનર અને એક સ્ક્રેપર: પાંચ લીટી, અને બધી પર સરખો વેરો લાગતો નથી. કૉન્ટ્રાક્ટરનો એકાઉન્ટન્ટ દરેક લીટી પરનો વેરો બિલમાં જુએ છે. એક લીટી ખોટી હોય તો તે આખું બિલ પાછું મોકલે છે, અને ડીલર તેને ફરી લખે છે ત્યારે કૉન્ટ્રાક્ટરના રંગારા સાઇટ પર રાહ જુએ છે. ડીલરે સરવાળો મનમાં કર્યો હતો, અને એકાઉન્ટન્ટે કૅલ્ક્યુલેટરથી.
નોંધણીની રાહ જોતી ઘરેથી વેચતી બહેન
એક બહેને ઘરેથી પડોશીઓના પરિવારોને અથાણાં અને પૅક કરેલો નાસ્તો વેચવાનું શરૂ કર્યું છે, WhatsApp પર ઑર્ડર લઈને. તેણે સાંભળ્યું છે કે ઓછા જોખમવાળા અરજદારોને ત્રણ કામકાજના દિવસમાં નોંધણી મળે છે, અને ઑક્ટોબર 2023માં રાજ્યની અંદર માલ વેચતા નાના ઈ-કૉમર્સ વેચનારાઓને નોંધણીમાંથી છૂટ મળી હતી. તેને ખબર નથી કે આમાંથી કયું તેનું છે. જ્યાં સુધી ખબર ન પડે ત્યાં સુધી તેનાં બિલ પર વેરો નથી, અને શું લખવું તે તે જાણતી નથી.
ફોન-એક્સેસરીના કાઉન્ટર, રંગના ડીલર અને ઘરેથી વેચતી બહેનને ત્યાં GST બિલ સાથે શું ચાલે
GST બિલ
વીસ ચાર્જર, ઇયરફોનનું એક બૉક્સ અને પાંચ કવર એટલે ત્રણ લીટી, દરેકમાં વેરો ગણાયેલો, અને રિપેર દુકાનવાળો માણસ નીચે કુલ જુએ છે.
ફોન પર બિલ
રિપેર દુકાનવાળો માણસ ચાર્જર ગણીને થેલીમાં મૂકે છે ત્યાં સુધીમાં વેરા સાથેનું બિલ તેના WhatsApp પર પહોંચી ગયું હોય છે.
ઉધાર ખાતું
જે કૉન્ટ્રાક્ટર મહિનાના અંતે રંગના પૈસા ચૂકવે છે તેનું એક પાનું છે, જ્યાં દરેક વેરાવાળું બિલ તારીખ સાથે પડ્યું રહે છે, એટલે તેનો એકાઉન્ટન્ટ મહિના માટે એક પાનું વાંચે છે, ચિઠ્ઠીઓનો ઢગલો નહીં.
તમારી પોતાની ઓનલાઇન દુકાન
ઘરેથી અથાણાં વેચતી બહેન પાસે પરિવારોને મોકલવા માટે, પોતાના માલ સાથેનું દુકાનનું પાનું પહેલું GST બિલ બને તે પહેલાં જ હોય છે.
રોજનો રિપોર્ટ
એકાઉન્ટન્ટ કોઈ એક ખાસ બપોર વિશે પૂછે તો તે દિવસ ખોલીને જુઓ કે એ દિવસે કયાં કયાં બિલ બન્યાં હતાં.
ચાર્જરથી લઈને રંગના ડબ્બા સુધી, દરેક લીટી પર વેરો
વેરાનો દર આઇટમ પર એક વાર, વેરો દરેક બિલ પર ગણાયેલો
વીસ ચાર્જરનું બિલ દર વખતે એ જ સરવાળો છે, અને ઍપ તે કરી આપે છે. વેરાનો દર દરેક આઇટમ પર એક વાર નાખો, એટલે દરેક બિલ પર વેરો જાતે ગણાય છે. રિપેર દુકાનવાળા માણસનો એકાઉન્ટન્ટ દરેક લીટી નીચેના વેરા સાથે લીટીઓ એક વાર વાંચે છે, અને ફોન કરવાનું બંધ કરે છે. બિલ તે માણસ પોતાના બેન્ચ પર પાછો પહોંચે તે પહેલાં તેના WhatsApp પર આવી ગયું હોય છે.
કૉન્ટ્રાક્ટરનો એકાઉન્ટન્ટ લીટી પ્રમાણે વાંચી શકે એવું બિલ
રંગવાળાના બિલમાં પાંચ લીટી અને પાંચ જુદા દર હોય છે, અને એક લીટીમાં ખોટો દર આવે તો આખું બિલ પાછું આવે છે. દરેક લીટી પોતાનો દર અને વેરો બતાવે છે, એટલે ભૂલ કઈ લીટીમાં છે તે તરત દેખાય છે. સાઇટ પરના રંગારાને સુધારેલી ચિઠ્ઠીની રાહ જોવી પડતી નથી.
વેરાવાળું તેનું પહેલું બિલ દસમા બિલ જેવું જ
નોંધણી આવે ત્યારે અથાણાં વેચતી બહેન પહેલાંની જેમ જ બિલ બનાવે છે, વસ્તુઓ નીચે વેરો ગણાયેલો. નોંધણીના દિવસે શીખવા માટે કોઈ નવો કાગળ નથી. પડોશીના WhatsApp પર જતું બિલ કોઈ પણ દુકાનના બિલ જેટલું સ્પષ્ટ દેખાય છે. અથાણાંની એક બરણી અને નાસ્તાનું એક પૅકેટ મંગાવનાર પડોશીને બિલ પર GST કોઈ પણ દુકાનની જેમ એ જ જગ્યાએ દેખાય છે.
હમણાં GST બિલ આપવાનું શરૂ કરનાર દુકાનોના પ્રશ્નો
હું ઘરેથી અથાણું વેચું છું અને હજી GST નોંધણી થઈ નથી. રિટર્ન કોણ ભરે?
જ્યાં સુધી નોંધણી થઈ ન હોય ત્યાં સુધી ભરવા માટે રિટર્ન જ હોતું નથી, એટલે હજી કોઈ ભરતું નથી. Bharatrath બિલ બનાવે છે; નોંધણી થાય પછી રિટર્ન તમે અત્યારે જેમ ભરો છો તેમ, એકાઉન્ટન્ટ મારફતે કે GST પોર્ટલ પરથી ભરાશે.
રંગના ડબ્બા કે ચાર્જર પર કયો GST દર મૂકવો તે મને કેવી રીતે ખબર પડે?
તમારો એકાઉન્ટન્ટ કે સત્તાવાર દરની યાદી તમને કહે છે. તમે તે આઇટમ માટે એક વાર નાખો છો, અને તે પછીનું દરેક બિલ તેનો ઉપયોગ કરે છે. દર ઍપ તમારા માટે નક્કી કરતી નથી.
શું GST બિલ બનાવવા માટે મારે વેરાના નિયમો જાણવા જરૂરી છે?
ના. દરેક આઇટમ પર વેરો એક વાર નક્કી કરો, અને દરેક બિલ લીટી પ્રમાણે વેરો ગણી આપે છે. તમે ખરીદદારને જે આપો છો તે ઉપરથી નીચે સુધી વાંચી શકાય એવું બિલ છે, દરેક લીટીના વેરા સાથે.
કૉન્ટ્રાક્ટર અને મેં રંગના ડબ્બા અને બ્રશ બંનેનો એક ભાવ નક્કી કર્યો. બિલ તે કેવી રીતે બતાવે?
બિલ ડબ્બો અને બ્રશ બે લીટી તરીકે બતાવે છે, દરેકનો વેરો તે આઇટમ માટે નક્કી કરેલા દર પરથી ગણાયેલો. કૉન્ટ્રાક્ટર બંને લીટી અને તેની નીચે કુલ જુએ છે, એટલે તે તેને પોતાના માણસની યાદી સાથે મેળવી શકે છે.
ખરીદદારને તેના એકાઉન્ટન્ટ માટે મહિનાનાં GST બિલ એકસાથે જોઈએ છે. શું હું એક વારમાં આપી શકું?
તેને પોતાનું પાનું આપો. તેને બનાવેલું દરેક બિલ તારીખ અને વેરાની લીટી સાથે તેના પર છે, એટલે તમે બધાં સાથે વાંચો છો અને WhatsApp પર તેને મોકલી દો છો.
રિપેર દુકાનવાળો માણસ ઇચ્છે છે કે હવેથી દરેક બિલ પર તેની પેઢીનું નામ હોય. શું હું દર વખતે લખું?
ના. તેને પેઢીના નામ સાથેનું પોતાનું પાનું આપો, અને તેની નીચે તમે બનાવેલાં બિલ પર નામ આવે છે.
GST નોંધણીની મર્યાદા, આંકડામાં
નાણા મંત્રાલય જણાવે છે કે એપ્રિલ 2019થી માલ પૂરો પાડનારાઓ માટે GST નોંધણીની મર્યાદા 20 લાખ રૂપિયાથી વધીને 40 લાખ રૂપિયા થઈ. દુકાનનું વર્ષનું માલનું વેચાણ નક્કી કરે છે કે તે એ લીટીની કઈ બાજુ છે.
નાણા મંત્રાલય જણાવે છે કે GST કમ્પોઝિશન સ્કીમની મર્યાદા 75 લાખ રૂપિયાથી વધીને 1.5 કરોડ રૂપિયા થઈ, જેથી નાના કરદાતાઓ ટર્નઓવર પર નક્કી દરે વેરો ભરી શકે. સ્કીમ દુકાનને માફક આવે કે નહીં તે તેનો એકાઉન્ટન્ટ કહે. દુકાનદારે પસંદ કરતાં પહેલાં પૂછવું જોઈએ, કારણ કે સ્કીમથી બિલ પર શું બતાવી શકાય તે બદલાય છે.